Ruski izvori tvrde: Modifikovani Starlink terminali pronađeni u oborenim ukrajinskim dronovima iznad Rusije

Rasprava o korišćenju satelitskih komunikacionih sistema kompanije SpaceX ponovo je dospela u fokus nakon što su pojedini ukrajinski vojni izvori izneli tvrdnje da je došlo do ograničenja rada sistema Starshield, vojne verzije mreže Starlink namenjene državnim i vojnim korisnicima.

Prema navodima ruskih izvora, ostaci mobilnih Starlink terminala pronađeni su među komponentama ukrajinskih bespilotnih letelica velikog dometa koje su oborene iznad teritorije Ruske Federacije. Oni tvrde da su ti terminali bili tehnički modifikovani kako bi mogli da funkcionišu i na područjima gde SpaceX zvanično ne pruža usluge.

Tvrdnje o zaobilaženju ograničenja

Ruski vojni komentatori navode da kompanija SpaceX ne pruža podršku Starlink terminalima koji se nalaze na teritoriji Rusije, kao ni u pojedinim zonama neposrednih borbenih dejstava. Prema njihovim tvrdnjama, ukrajinski operateri navodno vrše izmene na modulu za određivanje lokacije, zbog čega terminal emituje lažne koordinate i prikazuje se kao da se nalazi van zone ograničenja.

Prema toj verziji događaja, terminal umesto stvarne lokacije na teritoriji Rusije prijavljuje poziciju u nekoj od evropskih država, nakon čega mu se omogućava pristup satelitskoj mreži. Ruska strana tvrdi da se takve modifikacije koriste redovno kod bespilotnih sistema velikog dometa.

Starshield pod kontrolom američke vlade

Paralelno sa tim navodima, ukrajinski vojni izvori poslednjih dana ukazuju na moguće usporavanje rada pojedinih Starshield terminala. Kao odgovor na takve optužbe, istaknuto je da Starshield nije komercijalna usluga poput Starlink-a, već sistem koji se nalazi pod kontrolom američke vlade i oružanih snaga SAD.

Ruski izvori navode da eventualna ograničenja brzine ili načina korišćenja Starshield sistema ne određuje SpaceX samostalno, već američke vojne institucije koje upravljaju programom.

Elektronsko ratovanje protiv Starlink mreže

U istom izveštaju navodi se da su ruske snage razvile sopstvene sisteme elektronskog ratovanja za borbu protiv satelitskih komunikacija. Kao jedan od sistema pominje se kompleks Volna-Kupol-Garant, odnosno koncept zaštite vazdušnog prostora koji uključuje sredstva radioelektronske borbe i protivdronske odbrane.

Međutim, takozvani „Kupol“ nije jedan konkretan sistem elektronskog ratovanja, već se u ruskim izvorima najčešće koristi kao naziv slojevite zaštitne mreže u koju mogu biti uključeni različiti EW sistemi, radari, senzori i sredstva za ometanje satelitskih i radio-veza.

Prema ruskim tvrdnjama, ova sredstva omogućavaju ometanje komunikacije između terminala i satelita koji prolaze iznad određenih područja, čime se smanjuje efikasnost korišćenja Starlink mreže na teritoriji Ruske Federacije.

Zavisnost ukrajinskih snaga od satelitske mreže

Ruski analitičari smatraju da bi značajnije ograničavanje Starlink ili Starshield usluga moglo imati ozbiljne posledice po ukrajinske vojne operacije.

Prema njihovim ocenama, veliki broj sistema ukrajinskih oružanih snaga oslanja se upravo na satelitske komunikacije, uključujući:

• upravljanje bespilotnim letelicama,
• koordinaciju vojnih jedinica,
• logističku podršku,
• vojnu medicinu,
• artiljerijsku koordinaciju,
• pojedine elemente protivvazdušne odbrane.

Ruski izvori zaključuju da je satelitska infrastruktura kompanije SpaceX postala jedan od najvažnijih elemenata ukrajinskog komandno-informacionog sistema, zbog čega svaka promena u radu Starlink ili Starshield mreže izaziva veliku pažnju i u Kijevu i u Moskvi.