Kineski J-10C oborio Rafala? Prvi vazdušni okršaj kineske i zapadne tehnologije uzdrmao tržište oružja
0
Nedavni vazdušni sukob između Pakistana i Indije mogao bi predstavljati prelomni trenutak u globalnoj vojnoj ravnoteži. Prema tvrdnjama pakistanskih izvora, njihovi piloti su upravljajući kineskim lovcima J-10C uspeli da obore čak pet indijskih aviona – uključujući i tri francuska Rafala, ponos indijskog vojnog vazduhoplovstva.
Indijske vlasti nisu potvrdile ove gubitke, ali francuski medij „Intelligence Online“ navodi da je najmanje jedan Rafal zaista oboren. Ukoliko se ove informacije potvrde, to bi bio prvi zabeležen vazdušni poraz Rafala u borbi – i to od strane kineskog aviona.
Rast akcija kineske kompanije
Ova vest nije ostala bez odjeka. Akcije kineskog proizvođača aviona AVIC Chengdu, koji razvija J-10C, skočile su za više od 40%. Ovaj avion, koji koristi napredne rakete PL-15, već je okosnica pakistanskog vazduhoplovstva i sve više privlači pažnju potencijalnih kupaca širom sveta.
Stručnjaci ističu da ovaj sukob predstavlja više od regionalnog obračuna – to je prvi indirektni sudar kineske i zapadne vojne tehnologije u vazduhu. Njegovi ishodi mogu ozbiljno uticati na tržišta oružja i strateške odnose širom sveta, posebno među zemljama koje nemaju pristup NATO tehnologiji.
Dokazi na društvenim mrežama?
Na društvenim mrežama pojavio se snimak za koji se tvrdi da prikazuje trenutak pada oborenog indijskog borbenog aviona Rafale iznad sela u blizini vazduhoplovne baze Bathinda. Da je reč o avionu tipa Rafale potvrđuju fotografije olupine na kojima se vide nosni deo i rep sa serijskim brojem BS001 – identifikacionim brojem prvog isporučenog borbenog aviona Rafale indijskom vazduhoplovstvu.
U padu letelice poginuo je jedan civil, dok je devet osoba zadobilo povrede, uglavnom opekotine, usled eksplozije koja je usledila nakon pada.
Dve verzije obaranja aviona
Iako još nema potvrđenih informacija o tačnom uzroku obaranja najmanje jednog indijskog Rafala, zasad se pominju dve moguće verzije. Prva, već istaknuta verzija navodi da je avion oboren kineskom raketom vazduh–vazduh velikog dometa PL-15E, lansiranom sa pakistanskog borbenog aviona J-10CE. Međutim, istu raketu koristi i kinesko-pakistanski borbeni avion JF-17 Thunder. U prilog ovoj teoriji govore i pronađeni ostaci rakete PL-15E u Indiji – uključujući telo rakete i delove AESA radara – koji ukazuju da je pakistanska avijacija zaista dejstvovala ovom municijom.
Druga verzija tvrdi da je Rafale oboren pomoću kineskog protivvazdušnog sistema HQ-9, uz moguće navođenje rakete od strane pakistanskog letećeg radarskog sistema (AWACS). Neki izvori čak sugerišu da je Pakistan možda postao prva zemlja čiji je PVO sistem uspešno oborio presretačku raketu 40N6 iz ruskog sistema S-400. Vredno je pomenuti da je 40N6 presretačka raketa sa najdužim dometom u porodici S-400.
Skupa lekcija za Indiju
Indijska nabavka 36 Rafala iz 2016. godine vredela je 8,8 milijardi dolara, što je u proseku iznosilo 91,7 miliona evra po avionu. Međutim, kada se uračunaju prilagođavanja za indijske potrebe, naoružanje, rezervni delovi i petogodišnja podrška, cena po letelici se popela na oko 218 miliona evra. Preračunato na 2025. godinu, to iznosi čak 289 miliona dolara po avionu.
Gubitak čak i jednog ovako skupog aviona — posebno u situaciji bez potvrđenog protivničkog gubitka — mogao bi imati ozbiljne posledice po reputaciju i vojni moral Indije, kao i po dalju strategiju nabavke naoružanja.
