Rheinmetall i General Atomics planiraju zajedničku proizvodnju Vektrex granata

Na sajmu Eurosatory 2026 u Parizu kompanije Rheinmetall iz Nemačke i General Atomics iz SAD potpisale su memorandum o razumevanju radi proučavanja mogućnosti zajedničke proizvodnje dalekodometnih artiljerijskih granata Vektrex. Ovaj projekat deo je šireg plana modernizacije artiljerije NATO-a u kontekstu rata dronova i potrebe za povećanjem dometa i preciznosti.

Projektil Vektrex

Karakteristike Vektrex granata

• Kompatibilne sa 155 mm artiljerijskim sistemima kalibra 39 i 52,
• Predviđene za povećanje dometa i efikasnosti postojećih haubica,
• Procena ekonomske isplativosti i borbene efikasnosti u toku,
• Razvijene da odgovore na izazove savremenog bojišta sa dronovima.

Paralelni razvoj u Evropi i SAD

Istovremeno, Rheinmetall i KNDS prikazuju nova artiljerijska oruđa L60 i L58, namenjena povećanju dometa gađanja 155 mm granatama. Haubica Loras sa cevima L58 već je izvršila prva gađanja, dok se testiranja L60 očekuju do kraja godine. Ovi sistemi omogućavaju povećanje dometa za oko 30% u odnosu na standardni L52.

Cev artiljerijskog topa 155 mm L60 kompanije Rheinmetall

Artiljerijski samohodni sistem LORAS sa borbenim modulom RCH155 L58 na šasiji Boxer Tracked

Američki projekti dalekodometne municije

U SAD se paralelno razvijaju novi projekti artiljerijske municije. Kompanija Tiberius Aerospace predstavila je projektil Sceptre, 155 mm granatu sa tečnim raketnim motorom i dometom do 150 km. Cena ovog projektila je značajno niža od postojećeg Excalibur sistema, što ga čini atraktivnim za masovnu proizvodnju.

Artiljerijska municija od 155 mm sa mlaznim mlazom Sceptre: dugog dometa i visoke preciznosti u stilu Silicijumske doline od Tiberius Aerospace-a

General Atomics razvija projektil LRMP (Long Range Maneuvering Projectile), sa planiranim dometom preko 120 km. Granata se podiže na visinu od 12–14 km, otvara krila i planira ka cilju, koristeći vizuelne senzore i algoritme mašinskog učenja za korekciju putanje u realnom vremenu. LRMP je već uspešno testiran iz haubice M777 L38 u Arizoni i kompatibilan je sa postojećim artiljerijskim sistemima. Projekat je i dalje u punom razvoju – američka vojska je u junu 2026. dodelila novi ugovor General Atomics-u za nastavak testiranja i planira da sistem dostigne inicijalnu operativnu sposobnost do 2030. godine.

U oktobru 2025. godine General Atomics je uspešno izveo testiranje LRMP granate na poligonu Juma u Arizoni. Projektil je ispaljen iz haubice M777 uz korišćenje barutnih punjenja M231 i pokazao visoku manevrsku sposobnost u letu, uključujući kontrolisano spuštanje radi pogađanja stacionarnih i pokretnih ciljeva. Predstavnici kompanije istakli su da LRMP može biti integrisan u sve postojeće artiljerijske platforme američke vojske, što ga čini značajnim korakom u modernizaciji artiljerije.

Projektil dugog dometa (LRMP) u letu, pruža veću manevarsku sposobnost i preciznost za poraz statičnih ili pokretnih meta, sa 2 do 3 puta većim dometom od trenutne municije.

Zaključak

Modernizacija artiljerije NATO-a jasno pokazuje da utrka za dalekodometnim projektilima postaje ključna u eri dronova i bespilotnih sistema. Sporazum o Vektrex granatama ne znači odustajanje od američkog LRMP programa, već paralelni razvoj više tipova municije – jedne za zajedničku NATO proizvodnju, a druge kao deo američkog strateškog plana.

Izvor: Rheinmetall